Dzięki automatycznej wymianie informacji podatkowych Polska skuteczniej walczy z unikaniem opodatkowania. Sprawdź, na czym polegają standardy FATCA, CRS oraz raportowanie CbC i jakie obowiązki mają instytucje finansowe oraz grupy kapitałowe.
Data publikacji: 15.12.2025
Data aktualizacji: 15.12.2025
Jednolity Standard Wymiany Informacji (CRS) to narzędzie prawne i techniczne. Powstało, aby walczyć z transgranicznymi oszustwami podatkowymi i unikaniem opodatkowania. Dzięki niemu zwiększamy przejrzystość (transparentność) podatkową.
Automatyczna wymiana informacji to skuteczny sposób na walkę z oszustwami podatkowymi. Potrzebę stworzenia jednolitych zasad zauważono na szczeblu międzynarodowym po negocjacjach Stanów Zjednoczonych z innymi krajami (w sprawie ustawy FATCA). Wtedy grupa G-20 zleciła Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opracowanie jednego, globalnego standardu.
Kalendarium prac
Luty 2014 r. – OECD ogłosiła główne elementy standardu (model umowy i wspólny standard wymiany). Zatwierdzili je ministrowie finansów i prezesi banków centralnych grupy G-20.
Lipiec 2014 r. – Rada OECD opublikowała pełny standard CRS wraz z komentarzami i procedurami informatycznymi.
Wrzesień 2014 r. – cały pakiet został ostatecznie zatwierdzony przez grupę G-20.
Wdrożenie w Unii Europejskiej i w Polsce
Komisja Europejska uznała, że automatyczna wymiana informacji jest konieczna, aby uszczelnić systemy podatkowe i zwiększyć wpływy do budżetów. Dlatego standard CRS wprowadzono do prawa unijnego dyrektywą DAC2 (2014/107/UE).
W Polsce przepisy te wdrożyliśmy ustawą z 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami.
Automatyczna wymiana informacji pozwala nam uzyskiwać dane o rachunkach finansowych bez konieczności składania wniosków. Dzieje się to regularnie.
Polskie instytucje finansowe mają obowiązek:
zidentyfikować rachunki nierezydentów (czyli osób, które mają rezydencję podatkową w innym kraju),
zebrać informacje na ich temat,
przekazać je do Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).
My przesyłamy te dane do odpowiednich państw. Działa to w dwie strony (na zasadzie wzajemności). Dzięki temu my również otrzymujemy informacje o rachunkach polskich rezydentów prowadzonych za granicą
Weryfikacja rachunków – instytucje finansowe sprawdzają prowadzone rachunki i ustalają, które z nich należą do nierezydentów (są to tak zwane rachunki raportowane).
Przekazanie danych – instytucje przesyłają raport do nas (polskiej administracji skarbowej). Następnie my przekazujemy te dane do zagranicznych urzędów – właściwych dla miejsca zamieszkania właściciela rachunku.
Wykorzystanie informacji – urzędy skarbowe wykorzystują te dane do walki z unikaniem opodatkowania. Dzięki nim możemy sprawdzić na przykład dochody, które pochodzą z nieujawnionych źródeł.
Od 1 lipca 2024 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące automatycznej wymiany informacji o sprzedawcach. Znajdziesz je w dziale IIIA ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami.
Automatyczna wymiana informacji o sprzedawcach (Digital Platform Information – DPI) pozwala nam uzyskiwać dane od operatorów platform. Dotyczy to informacji o aktywnych sprzedawcach.
Zebrane dane przekazujemy innym państwom, które uczestniczą w wymianie (w tym krajom Unii Europejskiej). Trafiają one tam, gdzie sprzedawca ma siedzibę lub gdzie prowadzi działalność.
Handel w internecie rozwija się bardzo szybko. Dzięki temu obywatele Unii Europejskiej mogą łatwo sprzedawać towary i świadczyć usługi, także za granicą. Robią to zarówno profesjonalne firmy, jak i osoby prywatne.
Sprawiło to jednak trudności urzędom skarbowym. Nie miały one informacji o dochodach z takiej działalności, zwłaszcza gdy platforma internetowa miała siedzibę w innym kraju. Poszczególne państwa zaczęły wprowadzać własne przepisy, co podnosiło koszty dla platform i utrudniało ich rozwój na jednolitym rynku.
Aby rozwiązać ten problem, Unia Europejska przyjęła dyrektywę DAC7 (Dyrektywa Rady (UE) 2021/514 z 22 marca 2021 r.). W Polsce wdrożyliśmy te przepisy ustawą z 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw.
Nowe przepisy nakładają na operatorów platform obowiązek gromadzenia, weryfikacji i przekazywania informacji o sprzedawcach. Dotyczy to sprzedawców, którzy za pośrednictwem platformy:
sprzedają towary,
osobiście świadczą usługi,
udostępniają nieruchomości (lub ich części),
udostępniają środki transportu.
Dzięki nowym regulacjom:
ujednoliciliśmy sposób, w jaki platformy zbierają i przekazują dane organom podatkowym,
stworzyliśmy mechanizm wymiany informacji o sprzedawcach między państwami.
Jeden kraj raportowania – operator platformy składa raport tylko w jednym, wybranym państwie Unii Europejskiej (nawet jeśli działa w wielu). To państwo samo przekaże informacje do pozostałych właściwych krajów.
Weryfikacja sprzedawców – operator musi gromadzić i sprawdzać dane o aktywnych sprzedawcach, w tym ustalić ich rezydencję podatkową.
Raport do Szefa KAS – operator przesyła zbiorczą informację Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej. Składa ją za każdy rok kalendarzowy. Termin mija z końcem miesiąca, który następuje po zakończeniu tego roku.
Informacja dla sprzedawcy – operator musi również przekazać samemu sprzedawcy te informacje, które go dotyczą.
Automatyczna wymiana informacji o grupach podmiotów (Country-by-Country Reporting – CBC) to narzędzie skierowane do dużych firm, które działają w wielu krajach. Pomaga nam ono walczyć z zaniżaniem podatków i przerzucaniem zysków między spółkami zależnymi a dominującymi.
Dzięki raportowaniu CBC możemy:
oceniać ryzyko związane z cenami transferowymi,
identyfikować podejrzane struktury, które służą do unikania opodatkowania,
skuteczniej zwalczać nadużycia podatkowe w grupach podmiotów.
Mechanizm raportowania Country-by-Country (CbC) powstał w ramach planu OECD. Jego celem jest przeciwdziałanie erozji podstawy opodatkowania i transferowi zysków (tzw. BEPS).
2015 r. – OECD opublikowała raport z działania nr 13 (projekt BEPS). Wprowadził on standardy dokumentacji cen transferowych oraz wymóg raportowania według krajów.
25 maja 2016 r. – Unia Europejska przyjęła dyrektywę (2016/881), która wprowadziła obowiązek automatycznej wymiany informacji CbC między państwami członkowskimi. Państwa UE korzystają z raportu OECD, aby zapewnić spójność przepisów.
9 marca 2017 r. – Wdrożyliśmy te regulacje w Polsce ustawą o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami.
13 czerwca 2017 r. – Minister Finansów wydał rozporządzenie, które doprecyzowuje zakres przekazywanych danych.
Duże międzynarodowe grupy kapitałowe muszą przekazać administracji podatkowej informacje między innymi o:
wielkości działalności (w tym o aktywach, kapitale zakładowym i liczbie pracowników),
finansach (przychodach, zyskach lub stratach, zapłaconym i należnym podatku),
miejscach i przedmiocie działalności.
Celem wymiany informacji FATCA jest uzyskiwanie danych o amerykańskich rachunkach raportowanych. Otrzymujemy je od instytucji finansowych, a następnie regularnie przekazujemy administracji Stanów Zjednoczonych.
Polskie instytucje finansowe muszą składać te informacje na formularzu FAT-1 (Informacje o amerykańskich rachunkach raportowanych).
Formularz przesyłasz wyłącznie w formie elektronicznej. Skorzystaj w tym celu z systemu Formularzy.
Ważne! Jeśli korygujesz lub uzupełniasz dane za poprzednie lata, złóż formularz właściwy dla danego okresu
Jeśli nie złożyłeś w terminie informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych (FAT-1), możesz skorzystać z tak zwanego czynnego żalu. Jest to zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego na podstawie Kodeksu karnego skarbowego.
Aby czynny żal był skuteczny, musisz:
spełnić warunki określone w ustawie (w tym podać istotne okoliczności sprawy),
jednocześnie dopełnić obowiązku, czyli przesłać zaległą informację Szefowi KAS.
Czynny żal złóż do Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie.
Możesz to zrobić:
na piśmie – papierowo lub elektronicznie (z zachowaniem warunków z Kodeksu karnego skarbowego),
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA.
Automatyczna wymiana informacji (CRS) pozwala nam uzyskiwać dane o rachunkach nierezydentów (oraz podmiotów przez nich kontrolowanych). Otrzymujemy je od instytucji finansowych regularnie i bez konieczności składania wniosków. Zebrane informacje przekazujemy następnie do właściwych państw uczestniczących w wymianie.
Automatyczna wymiana informacji (CRS) pozwala nam uzyskiwać dane o rachunkach nierezydentów (oraz podmiotów przez nich kontrolowanych). Otrzymujemy je od instytucji finansowych regularnie i bez konieczności składania wniosków. Zebrane informacje przekazujemy następnie do właściwych państw uczestniczących w wymianie.
Polskie instytucje finansowe, które mają obowiązek raportowania, składają informacje na formularzu CRS-1 (Informacje o rachunkach raportowanych i nieudokumentowanych).
Formularz przesyłasz wyłącznie w formie elektronicznej. Skorzystaj w tym celu z systemu Formularze.
Ważne! Jeśli nie zidentyfikujesz rachunków raportowanych ani nieudokumentowanych, nie przesyłasz formularza CRS-1 do Ministerstwa Finansów.
Numer identyfikacyjny podatnika (TIN)
W przekazywanych informacjach bardzo ważne jest, aby numer identyfikacyjny podatnika (TIN) posiadacza rachunku lub osoby kontrolującej był poprawny.
Aby zweryfikować numer TIN, instytucje finansowe mogą skorzystać z pomocnych narzędzi:
Nie złożyłeś w terminie informacji o rachunkach raportowanych (CRS-1)? Możesz skorzystać z tak zwanego czynnego żalu. Jest to zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego na podstawie Kodeksu karnego skarbowego.
Aby czynny żal był skuteczny, musisz:
spełnić warunki określone w ustawie (w tym podać istotne okoliczności sprawy),
jednocześnie dopełnić obowiązku, czyli przesłać zaległą informację CRS-1 Szefowi KAS.
Czynny żal złóż do naczelnika właściwego wyspecjalizowanego urzędu skarbowego.
Możesz to zrobić:
na piśmie – papierowo lub elektronicznie (z zachowaniem warunków z Kodeksu karnego skarbowego),
Wybierz swoją sytuację
Formularz FAT-1(4)